ใช้ Data อย่างมีกลยุทธ์ ด้วยการตลาดดิจิทัลยุคใหม่ เข้าถึงใจผู้บริโภค

ในยุคที่ทุกแบรนด์ต่างบอกว่า “Data คือหัวใจของการตลาด” คำถามสำคัญอาจไม่ใช่ เรามีข้อมูลมากแค่ไหน แต่เราจะใช้ข้อมูลที่มีในมือ ตีความเพื่อให้เกิดเป็นภาพจำได้ยังไง ซึ่งปัจจุบันจะเห็นได้ว่าหลาย ๆ แบรนด์ลงทุนไปกับเครื่องมือการตลาดดิจิทัลอย่างจริงจัง มีทั้ง Dashboard, AI รวมถึงเทคโนโลยี MarTech Stack ครบ แต่บางครั้งผลลัพธ์ที่ได้กลับเป็นเพียงแค่แคมเปญที่ “ดูถูกต้อง” แต่ “ไม่ถูกจดจำ” และไม่สร้างความผูกพันระหว่างแบรนด์กับผู้บริโภคในระยะยาว

นี่คือโจทย์ใหญ่ของดิจิทัลมาร์เก็ตติ้งในวันนี้ และเป็นที่มาของแนวคิด Strategic Marketing Flow: From Data to Human Connection ว่าในฐานะนักการตลาดแล้ว เราจะหยิบข้อมูล และตัวเลขมาตีเป็นโจทย์เพื่อทำดิจิทัลมาร์เก็ตติ้งได้อย่างไรบ้าง? มาดูกันเลย

การตลาดดิจิทัล หมายถึงอะไรในยุคนี้?

การตลาดดิจิทัล หมายถึง การใช้ช่องทางดิจิทัลต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น Online Media, Social Platform, Search, Short และ Long Form Content รวมถึง Data เพื่อสื่อสารกับผู้บริโภค และสร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจ แต่ในความเป็นจริงของโลกการตลาดยุคปัจจุบัน การตลาดดิจิทัลไม่ได้หยุดอยู่แค่ การสื่อสารให้ถูกที่ถูกเวลา อีกต่อไป  เพราะแบรนด์ที่ประสบความสำเร็จในวันนี้ คือแบรนด์ที่สามารถใช้สื่อดิจิทัลเป็นเครื่องมือในการเข้าถึงจิตใจผู้บริโภคได้อย่างรอบด้าน ตั้งแต่…

1. ความเข้าใจในพฤติกรรมการใช้ชีวิต
2. ความเข้าใจบริบทแวดล้อม
3. การเข้าถึงความรู้สึก และสร้างแรงจูงใจที่อยู่เบื้องหลังการตัดสินใจซื้อ 

ซึ่งทั้งหมดนี้ไม่สามารถได้มาจากตัวเลขหรือข้อมูลเชิงปริมาณเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยการตีความจาก Insight ความเข้าใจในพฤติกรรม และความต้องการที่ตอบโจทย์คนได้อย่างแท้จริง

กลยุทธ์ทางการตลาดดิจิทัลแบบครบวงจร

1. 3C จุดเริ่มต้นของกลยุทธ์ทางการตลาดดิจิทัล

จากภาพด้านบน ซ้ายสุดของภาพคือ 3C Framework ซึ่งเป็นรากฐานของการวางกลยุทธ์ทางการตลาดที่นักการตลาดคุ้นเคยกันดี ประกอบด้วย Competitors, Customers และ Competencies ซึ่งในการทำงานจริง หลายแบรนด์มักให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์คู่แข่ง และจุดแข็งของตัวเองมากเป็นพิเศษ ในขณะที่ข้อมูลในฝั่ง Customer บางครั้งจำกัดอยู่เพียง Demographic หรือพฤติกรรมพื้นฐานเท่านั้น ส่งผลให้กลยุทธ์ที่ออกมาอาจดูถูกต้องตามหลัก แต่ยังไม่สามารถเชื่อมโยงกับผู้บริโภคได้อย่างแท้จริง 

องค์ประกอบของ 3C ที่ถูกนำมาวิเคราะห์ใหม่

1. Competitors
   วิเคราะห์ทิศทางการขยับของคู่แข่ง รูปแบบการสื่อสาร และพื้นที่การแข่งขัน เพื่อมองหาโอกาส และช่องว่างที่แบรนด์สามารถสร้างความแตกต่างได้จริง
2. Customers
   ไม่หยุดแค่ข้อมูลพื้นฐาน แต่ลงลึกถึงพฤติกรรม บริบทการใช้ชีวิต ความต้องการที่ซ่อนอยู่ และแรงจูงใจที่อยู่เบื้องหลังการตัดสินใจ เพื่อเข้าใจผู้บริโภคในฐานะมนุษย์ ไม่ใช่แค่กลุ่มเป้าหมาย
3. Competencies
   หาจุดแข็ง ความเชี่ยวชาญ และศักยภาพของแบรนด์ที่โดดเด่นที่สุด เพื่อกำหนดบทบาทที่ชัดเจน และมีความสอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค

2. จากข้อมูลทั่วไป สู่ Insight ที่ใช้งานได้จริง

สิ่งถัดมาคือ การรวบรวม และจัดการข้อมูลจากหลากหลายแหล่ง ไม่ว่าจะเป็น Social Listening, การวิเคราะห์ความเคลื่อนไหวของคู่แข่งและสื่อ, พฤติกรรมผู้บริโภคทั้งในแง่การซื้อ การเสพสื่อ และการใช้งานสินค้า รวมถึงเทรนด์ กระแสความสนใจ และคอมมูนิตี้ที่ผู้บริโภคเลือกมีส่วนร่วม 

ซึ่งหัวใจสำคัญของขั้นตอนนี้ไม่ได้อยู่ที่การมีข้อมูลเยอะ แต่คือการวิเคราะห์ให้ลึก เพื่อดึงเอาอินไซต์จริง ๆ และช่องว่างนำมาหาโอกาสในการเข้าถึงผู้บริโภคต่อไป

การค้นหาและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก

1. Social Listening ที่มากกว่าการนับ Mention
   นักการตลาดต้องวิเคราะห์บริบท น้ำเสียง และอารมณ์ของการสนทนา เพื่อเข้าใจว่าผู้บริโภครู้สึกอย่างไร ไม่ใช่แค่พูดถึงอะไร
2. Competitor Movement & Media Analysis
   มองการขยับของคู่แข่งในเชิงกลยุทธ์ ไม่ใช่แค่ดูว่าใครทำอะไร แต่ดูว่าทำไปเพื่ออะไร และยังมีช่องว่างตรงไหนที่แบรนด์สามารถเข้าไปเติมเต็มความต้องการได้บ้าง
3. Customer Behavior ที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริง
   เชื่อมข้อมูลการซื้อ การใช้งาน และการใช้โซเชียลมีเดีย เข้ากับบริบทการใช้ชีวิต เพื่อค้นหาเหตุผลเบื้องหลังการตัดสินใจที่แท้จริง
4. Social Trends, Values, Interests และ Communities
   วิเคราะห์เทรนด์ในเชิงคุณค่า และความเชื่อ เพื่อเข้าใจว่าผู้บริโภคกำลังเลือกยืนอยู่ฝั่งไหน และคาดหวังอะไรจากแบรนด์ในระยะยาว

3. AI Analysis สมองที่ช่วยคิดอย่างเป็นระบบ

AI เปรียบเสมือนสมองของกระบวนการทั้งหมด ทำหน้าที่ประมวลผลข้อมูลจำนวนมหาศาลที่ถูกรวบรวมมาในขั้นก่อนหน้า ให้กลายเป็น Insight ที่มีโครงสร้าง และพร้อมนำไปใช้งานจริง ในบริบทของกลยุทธ์ทางการตลาดดิจิทัล AI เข้ามามีบทบาทสำคัญในการช่วยให้นักการตลาดมองเห็นภาพรวมได้เร็วขึ้น กว้างขึ้น และเป็นระบบมากขึ้น